• Op grond van de wet mogen bedrijven geen misleidende claims doen, waaronder misleidende duurzaamheidsclaims, en de ACM is bevoegd om de naleving van deze wetgeving te handhaven. De ACM heeft eerder aan ruim 170 bedrijven in de energie-, zuivel- en kledingsector een brief met voorbeelden van misleidende duurzaamheidsclaims gestuurd. Deze bedrijven werd opgeroepen om hun claims te controleren op overeenstemming met wetgeving. Ook heeft de ACM aangegeven vanaf half juni te gaan controleren en dat zij hoge boetes kan opleggen.
  • Op 4 november 2021 heeft de ACM de resultaten van het onderzoek in de kledingsector als eerste naar buiten gebracht. De ACM geeft aan meerdere foute of misleidende duurzaamheidsclaims te hebben aangetroffen en heeft een vervolgonderzoek gestart naar zes bedrijven. Het is niet uitgesloten dat boetes zullen volgen.

 

  • Het nadere onderzoek naar kledingbedrijven markeert het begin van een grote operatie van de ACM naar het gebruik van duurzaamheidsclaims door vele bedrijven, ook buiten de kledingsector. Voor bedrijven die duurzaamheidsclaims gebruiken, of dat nu online is of in een fysieke winkel, moeten nagaan of die claims houdbaar zijn. Claims die niet voldoen aan de wetgeving zullen moeten worden aangepast om sancties van de ACM – of andere toezichthouders – te voorkomen.

 

Vuistregels Leidraad Duurzaamheidsclaims

Duurzaamheid speelt een steeds grotere rol in de samenleving. Niet alleen consumenten en bedrijven hebben oog voor dit onderwerp, duurzaamheid heeft ook de volle aandacht van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Consumenten laten duurzaamheid steeds vaker als factor meewegen in hun aankoopbeslissing. Op grond van de wet mogen bedrijven geen misleidende claims doen, waaronder misleidende duurzaamheidsclaims, en de ACM is bevoegd om de naleving van deze wetgeving te handhaven.

 

Om meer duidelijkheid te bieden over duurzaamheidsclaims in relatie tot wetgeving, heeft de ACM op 28 januari 2021 de Leidraad Duurzaamheidsclaims gepubliceerd. In deze leidraad heeft de ACM vijf vuistregels opgesteld, aan de hand waarvan bedrijven wordt uitgelegd hoe zij kunnen voorkomen dat hun duurzaamheidsclaims onduidelijk, onjuist of misleidend zijn voor consumenten. De vijf vuistregels die de ACM heeft opgesteld zijn:

 

  1. Maak duidelijk welk duurzaamheidsvoordeel het product heeft.
  2. Onderbouw duurzaamheidsclaims met feiten en houd ze actueel.
  3. Vergelijkingen met andere producten, diensten of bedrijven moeten eerlijk zijn.
  4. Wees eerlijk en concreet over de duurzaamheidsinspanningen van uw bedrijf.
  5. Zorg dat visuele claims en keurmerken behulpzaam zijn voor consumenten en niet verwarrend.

 

De invulling van deze vuistregels vergt een gedegen analyse en onderzoek van de bedrijven zelf.

 

Onderzoek sectoren energie, zuivel en kleding

In vervolg op deze leidraad heeft de ACM op 3 mei 2021 kenbaar gemaakt  onderzoeken te starten naar misleidende duurzaamheidsclaims in drie sectoren: energie, zuivel en kleding. Deze sectoren zijn gekozen omdat de ACM bij een vooronderzoek hier veel mogelijke misleidende duurzaamheidsclaims heeft gezien. De ACM heeft in dat kader meer dan 170 bedrijven in deze sectoren een brief toegestuurd om hun claims te controleren. De aangeschreven bedrijven werden opgeroepen om hun duurzaamheidsclaims aan de hand van genoemde vuistregels te controleren. Als stok achter de deur heeft de ACM aangegeven dat zij vanaf half juni het effect van haar actie zou gaan controleren.

 

In die brieven geeft de ACM een aantal voorbeelden van misleidende duurzaamheidsclaims, zoals:

 

  • Het merendeel van onze groene stroom wordt opgewekt in Nederland, terwijl uit het stroometiket blijkt dat 20% is opgewekt in Nederland en 80% niet.
  • Een kledingaanbieder gebruikt de claim ‘T-shirt van biologisch katoen’, terwijl het T-shirt maar voor 50% bestaat uit biologisch katoen.
  • Op een pak melk staat op de voorkant dat het ‘duurzaam’ is. Op de achterkant staat dat de koeien vaak naar buiten mogen en de boerderij zelf stroom opwekt. Zelfs met deze uitleg blijft het voor de consument onduidelijk wat het precieze duurzaamheidsvoordeel is.

 

Vervolgactie misleidende duurzaamheidsclaims kledingsector

Op 4 november 2021 heeft de ACM op haar website kenbaar gemaakt de duurzaamheidsclaims van 10 grote bedrijven in de kledingsector te hebben gecontroleerd op de juistheid, duidelijkheid en controleerbaarheid van de informatie. De ACM geeft aan dat veel kledingbedrijven zich graag duurzaam voordoen, maar dat zij hun claims vaak overdrijven en dat de onderbouwing hiervan ontbreekt.

 

De ACM heeft met name gekeken of consumenten goed werden geïnformeerd over het duurzaamheidsvoordeel van de producten, het gebruik van biologisch katoen en duurzaamheidsfilters of duurzame collecties en de gehanteerde criteria en onderbouwing hiervan. De ACM noemt een aantal voorbeelden van misleidende duurzaamheidsclaims:

  • Een kledingbedrijf maakt op het label of op de website gebruik van vage/absolute en algemene termen zoals duurzaam of ethisch. De uitleg van deze termen staat niet direct bij de uiting. Soms wordt zelfs op de productpagina niet toegelicht wat het duurzaamheidsvoordeel is van het product.
  • Een kledingbedrijf biedt een speciale duurzaamheidscollectie aan. De producten die hieronder vallen krijgen allemaal een specifieke naam, maar niet duidelijk is welke criteria hierbij gelden. Onduidelijk is dus wat het duurzaamheidsvoordeel is van deze producten ten opzichte van de andere producten.
  • Op het label van een T-shirt staat  ‘biologisch katoen’. Uit informatie elders op de website blijkt dat het shirt voor minder dan 95% uit biologisch katoen bestaat. In zo’n geval moeten percentages of bandbreedtes van de hoeveelheid biologisch katoen worden vermeld, bijvoorbeeld: T-shirt van 60% biologisch katoen.

 

Op basis van haar bevindingen heeft de ACM besloten om een vervolgonderzoek te starten naar zes van deze bedrijven. Het gaat om twee Nederlandse bedrijven en vier buitenlandse bedrijven. Deze bedrijven zijn gevraagd om informatie aan te leveren op basis waarvan de ACM kan beoordelen of de claims ook daadwerkelijk misleidend zijn. Mocht blijken dat de duurzaamheidsclaims inderdaad misleidend zijn, dan zal de ACM handhavend optreden jegens de in Nederland gevestigde bedrijven. Concreet betekent dat: het opleggen van sancties zoals een boete. Voor wat betreft de buitenlandse bedrijven zal de ACM buitenlandse toezichthouders vragen om op te treden.

 

Vervolg en belang compliance voor bedrijven

Het nadere onderzoek naar kledingbedrijven markeert het begin van een grote operatie van de ACM naar het gebruik van duurzaamheidsclaims door vele bedrijven. De ACM zal later ook haar bevindingen van de onderzoeken in de energiesector en zuivelsector naar buiten brengen.

 

Daarnaast zal de ACM blijvend monitoren of bedrijven zich houden aan de wetgeving omtrent claims. De ACM staat hierin niet alleen, ook buitenlandse toezichthouders, waar ook wetgeving geldt op het gebied van misleidende claims, kunnen handhavend optreden. De ACM kondigt in het geval van de kledingsector al aan dat zij indien nodig die andere toezichthouders zal vragen om op te treden. Wanneer de ACM vaststelt dat een bedrijf misleidende duurzaamheidsclaims gebruikt, kan de ACM een hoge boete opleggen die kan oplopen tot € 900.000,- of een percentage van de omzet.

 

Voor bedrijven die duurzaamheidsclaims gebruiken, of dat nu online is of in een fysieke winkel, is het dan ook van belang om na te gaan of die claims houdbaar zijn. Claims die niet voldoen aan de wetgeving zullen moeten worden aangepast om sancties van de ACM – of andere toezichthouders – te voorkomen.

 

Voor vragen over uw duurzaamheidsclaims, de noodzaak tot aanpassing daarvan of over (mogelijk) onderzoek van de ACM bij uw bedrijf, kunt u contact opnemen met Ekram Belhadj of Cees Dekker.