Toen Jonathan Overes, verzekeringsadvocaat bij Nysingh, zijn onderzoek naar brandverzekering in 2016 startte, had hij niet voorzien dat het uiteindelijk zou uitgroeien tot een project van ruim zeshonderd pagina’s. Negen jaar later heeft hij zijn proefschrift aan de Erasmus Universiteit Rotterdam verdedigd. Zijn studie biedt een vernieuwende blik op een verzekeringsvorm die in de praktijk van groot belang is, maar ook juridisch complex is. Jonathan legt uit hoe het project ontstond, welke inzichten hem verrasten en waarom dit onderwerp juist nu relevant is.
Een onderwerp dat om verdieping vroeg
Jonathan zag al vroeg dat een actueel juridisch standaardwerk over brandverzekering ontbrak. Het laatste juridische boek over brandverzekering stamde uit 1967. “In bijna zestig jaar is er zó veel veranderd dat dit boek echt verouderd was,” vertelt hij. “Voor andere verzekeringsvormen bestond er veel actuele literatuur. Voor brandverzekering was dat gat echt groot.”
Dat gemis motiveerde hem om een werk te schrijven dat zowel wetenschappelijk als praktisch waarde heeft. “Ik wilde een boek maken dat meerdere werelden bij elkaar brengt. Iets waar de wetenschap iets aan heeft, maar waar ik zelf ook dagelijks op kan terugvallen in mijn praktijk.”
Een brede vraag die richting gaf
De centrale vraag van het proefschrift klinkt eenvoudig, maar bleek omvangrijk:
Wat zijn in Nederland privaatrechtelijk gezien de kenmerkende eigenschappen van een brandverzekering en wat is hun betekenis?
Die vraag leidde tot een diepgaande analyse. Veel bepalingen in polisvoorwaarden lijken duidelijk, maar blijken in de praktijk een gelaagde juridische achtergrond te hebben. Die bepalingen bepalen hoe dekking en schade worden beoordeeld en welke gevolgen dat heeft voor partijen. Jonathan bracht die structuur nauwkeurig in kaart.
Een opvallend inzicht
Tijdens zijn onderzoek ontdekte Jonathan dat schadevaststelling in zakelijke brandverzekeringen vaak heel anders werkt dan veel partijen denken. Hij legt uit: “In de polis staat vaak dat de schade bindend wordt vastgesteld door twee experts, één benoemd door de verzekeraar en één door de verzekerde. Veel mensen zien die experts als min of meer partijdig. Zeker de expert die door de verzekerde wordt benoemd.”
Maar juridisch ligt dat anders. “Het geldt juridisch als een bindend advies. Dat betekent dat die experts onpartijdig en onafhankelijk moeten zijn en dat hoor en wederhoor verplicht is,” zegt hij. “Ze zijn eigenlijk opdrachtnemers van beide partijen. Zolang iedereen tevreden is met het schadebedrag, valt dat niet op. Maar als er discussie ontstaat, maakt het juridisch echt uit hoe dit systeem werkt. Voor mij was dat een eyeopener.”
Ontwikkelingen die invloed hebben
Tijdens het schrijven kreeg Jonathan te maken met actuele gebeurtenissen. Eén daarvan was de overstroming in Valkenburg in 2021. Dat leidde tot het ontwikkelen van een nieuwe overstromingsclausule.
“Juridische ontwikkelingen lopen vaak achter de feiten aan,” zegt hij. “Je ziet dat nieuwe risico’s, zoals deze overstroming, een plek moeten krijgen in polisvoorwaarden. Zo’n nieuwe clausule wilde ik goed begrijpen en uitleggen.”
Waarde voor de praktijk
Het proefschrift was niet alleen een academisch traject. Veel inzichten paste Jonathan direct toe in zijn lopende dossiers. “Veel wat ik onderzocht kwam ook terug in mijn werk. En andersom hielpen mijn ervaringen uit de praktijk het boek weer verder. Die wisselwerking tussen theorie en praktijk vond ik heel waardevol.”
Dat is relevant, want brandverzekering is één van de meest voorkomende onderwerpen in verzekeringsgeschillen. “Uit statistisch onderzoek dat ik heb uitgevoerd, blijkt dat ongeveer één op de vijf uitspraken over verzekeringsgeschillen gaat over brandverzekering. Dat laat zien hoe belangrijk het is om de juridische basis goed te begrijpen.”
Een specialisme dat geleidelijk groeide
Jonathan kwam niet toevallig in dit vakgebied terecht. “Ik merkte dat verzekeringsrecht goed bij mij past. Je hebt er taalgevoel voor nodig en je moet veel polisvoorwaarden uitleggen. Dat vind ik ook gewoon leuk. Het is heel praktisch en gaat altijd over concrete situaties en belangen.” Door zich te richten op één verzekeringsvorm kon hij de diepte in. “Dat maakte het tastbaar en relevant. Je bouwt echt iets op waar de praktijk iets aan heeft.”
Een investering met blijvende waarde
Een proefschrift schrijven naast een baan in de advocatuur is intensief, naast ook een gezin met kleine kinderen. Voor Jonathan was het een traject van vele jaren, maar ook een investering in zijn eigen ontwikkeling en in het vakgebied. De kennis die hij in de afgelopen jaren heeft opgebouwd, is nu gebundeld in een werk dat het onderwerp vanuit verschillende kanten inzichtelijk maakt.
Met zijn proefschrift ligt er nu een uitgebreid werk dat professionals houvast biedt bij een verzekeringsvorm die juridisch complex is en in de praktijk vaak terugkomt.
Voor vragen over dit onderwerp kunt u contact opnemen met Jonathan Overes. Het proefschrift is te bestellen via deze link.
