Artificial Intelligence (AI) kan zorgverleners veel werk uit handen nemen. Een lange tekst samenvatten, een brief begrijpelijker formuleren of snel een eerste opzet maken voor een verslag. Het is verleidelijk om daarvoor ChatGPT of een andere AI-tool te gebruiken.

Maar let op. Recente uitspraken laten zien dat hier serieuze risico’s voor zorgverleners aan zitten. Wie AI gebruikt, blijft zelf verantwoordelijk voor de inhoud en moet zorgvuldig omgaan met vertrouwelijke informatie.

In de tuchtrechtuitspraak van 13 november 2026 beoordeelde het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg Amsterdam het handelen van een arts die nog maar kort werkzaam was als medisch adviseur in letselschadezaken. Zij gebruikte onder meer OpenAI bij het opstellen van medische adviezen. Het ging dus niet om een door haar organisatie ingerichte, afgeschermde AI-omgeving met afspraken over de verwerking en bescherming van vertrouwelijke gegevens. Zij zette AI bijvoorbeeld in om teksten leesbaarder te maken, medische begrippen uit te leggen, teksten te redigeren en soms om een eerste opzet van het medische beloop te maken.

 

AI was binnen de organisatie overigens niet onbekend. Haar opdrachtgever werkte zelf aan een AI-tool voor de organisatie, voor het automatisch samenvatten van medische stukken. Die tool kon op dat moment nog geen beschouwingen of andere onderdelen van medische adviezen schrijven. De arts maakte daarom gebruik van OpenAI, een externe AI-dienst.

 

Onjuiste medische adviezen leiden tot tuchtklacht

Na ongeveer een half jaar liep de samenwerking spaak. Na interne en externe klachten over de kwaliteit van haar medische adviezen beëindigde de opdrachtgever de samenwerking met de arts per direct. Daar bleef het niet bij. De opdrachtgever dagvaardde de arts in een civiele procedure en vorderde € 380.000 schadevergoeding, onder meer vanwege het gebruik van OpenAI. Over die vordering moet de civiele rechter nog oordelen. Daarnaast diende de opdrachtgever een tuchtklacht tegen de arts in. Zij verweet de arts dat zij medische stukken verkeerd had samengevat, relevante informatie niet had meegenomen en onjuiste of onduidelijke medische conclusies had getrokken. Ook zou zij fouten hebben gemaakt door onjuist gebruik van AI en gegevens niet zorgvuldig hebben verwerkt.

 

AI-output onvoldoende gecontroleerd

Het tuchtcollege bekeek 10 geanonimiseerde dossiers en constateerde dat de onderzochte medische adviezen een terugkerend patroon van inhoudelijke onjuistheden, onzorgvuldige weergave van stukken en onvoldoende deugdelijke motivering vertoonden. Volgens het college had de arts daarmee onvoldoende blijk gegeven van kundigheid. Dat kon volgens het college ook niet worden afgedaan als een menselijke vergissing. De arts wist bovendien dat AI kan ‘hallucineren’, maar had de output niet altijd voldoende gecontroleerd. Juist omdat zij wist dat AI onjuiste informatie kan genereren, had zij de uitkomsten beter moeten controleren voordat zij deze in haar medische adviezen verwerkte.

Daar kwam nog iets bij. De arts had geprobeerd geen herleidbare gegevens in OpenAI in te voeren, maar kon niet uitsluiten dat dit incidenteel toch was gebeurd. Het tuchtcollege rekent dit haar aan: de arts werkte met gevoelige informatie en had hiervoor geen OpenAI mogen gebruiken. Door patiëntspecifieke informatie in OpenAI te laden, schond zij de privacy van de betrokkene(n) en haar medisch beroepsgeheim. De betreffende klachten werden gegrond verklaard. De arts kreeg uiteindelijk een waarschuwing. Bij de hoogte van die maatregel woog mee dat haar opdrachtgever haar, als relatief onervaren medisch adviseur, beter had moeten begeleiden.

Dat het invoeren van vertrouwelijke informatie in ChatGPT verstrekkende gevolgen kan hebben, blijkt ook uit een uitspraak van de Rechtbank Rotterdam van 12 juni 2026.

 

In een strafrechtelijk onderzoek nam de politie telefoons en een laptop van een verdachte in beslag. Op die apparaten kon communicatie staan die vanwege het verschoningsrecht vertrouwelijk moest blijven. Bij de controle van de gegevens werd ook een ChatGPT-gesprek gevonden. ChatGPT was gebruikt om een reactie op te stellen die kennelijk bestemd was voor een verschoningsgerechtigde.

 

De rechter-commissaris oordeelde dat het invoeren van mogelijk verschoningsgerechtigde informatie in een extern AI-systeem zoals ChatGPT kan worden gezien als openbaarmaking van die informatie. Daardoor kan het vertrouwelijke karakter worden doorbroken en kan informatie haar bescherming onder het verschoningsrecht verliezen. In deze zaak werden de betreffende ChatGPT-gesprekken daarom niet als verschoningsgerechtigd aangemerkt.

 

Dat is voor zorgverleners met een beroepsgeheim en verschoningsrecht een belangrijke waarschuwing. Wie vertrouwelijke informatie in een OpenAI-tool invoert, maakt zich niet alleen schuldig aan schending van het beroepsgeheim (en riskeert daarmee een tuchtklacht), maar loopt ook het risico de bescherming van het verschoningsrecht te verliezen.

Deze uitspraken betekenen niet dat zorgverleners AI volledig links moeten laten liggen, maar wel dat u AI bewust moet gebruiken. Een aantal aandachtspunten:

• Gebruik AI als hulpmiddel, niet als vervanging van uw professionele oordeel;
• Voer geen patiëntinformatie of andere vertrouwelijke gegevens in een OpenAI-tool in. Gebruik daarvoor alleen AI-toepassingen waarbij de verwerking van dergelijke informatie uitdrukkelijk is toegestaan en voldoende is beveiligd;
• Controleer AI-output altijd inhoudelijk. AI kan overtuigend klinken en toch onjuiste informatie geven;
• Wees extra kritisch wanneer de AI-output onderdeel wordt van professionele besluitvorming. Neem AI-output niet automatisch over in een dossier, verslag, brief of medisch advies;
• Trek aan de bel als u de output niet zelf deskundig kunt beoordelen;
• Realiseert u zich: u blijft verantwoordelijk voor het eindproduct, ook als AI het concept heeft gemaakt.

 

Ook voor zorgaanbieders ligt hier een verantwoordelijkheid. Zorg voor duidelijke kaders voor het gebruik van AI: welke tools mogen zorgverleners gebruiken, waarvoor mogen zij die inzetten en welke informatie mag daarin worden verwerkt?

Heeft u vragen over het gebruik van AI, het beroepsgeheim of een (mogelijke) tuchtklacht, neem dan gerust contact op met onze specialisten.