Europese wet- en regelgeving op het gebied van cybersecurity
Sinds 2013 wordt binnen de Europese Unie (EU) gewerkt aan een strategie voor cyberbeveiliging. Vanuit deze strategie is wet- en regelgeving ontwikkeld die de digitale weerbaarheid van lidstaten en organisaties moet vergroten. Sinds 2022 is dit proces in een stroomversnelling geraakt en zijn verschillende belangrijke richtlijnen en verordeningen aangenomen, waaronder:
NIS2 (Network and Information Security Directive 2, Richtlijn (EU) 2022/2555)
Deze richtlijn had uiterlijk 17 oktober 2024 omgezet moeten zijn in nationale wetgeving. De Nederlandse Cyberbeveiligingswet is op dit moment (oktober 2025) echter nog niet aangenomen.
De NIS2-richtlijn beoogt de cyberweerbaarheid van essentiële en belangrijke entiteiten te harmoniseren en te verhogen via risicobeheermaatregelen, governance-verantwoordelijkheden en incidentmeldingsplichten. Essentiële en belangrijke entiteiten zijn bijvoorbeeld:
- Bepaalde typen ICT-dienstverleners en overheden;
- Zorginstellingen en ondernemingen die actief zijn in sectoren zoals de chemische industrie en de levensmiddelenindustrie.
DORA (Digital Operational Resilience Act, Verordening (EU) 2022/2554)
Deze verordening geldt vanaf 17 januari 2025 voor financiële entiteiten en hun kritieke ICT-leveranciers. DORA heeft als doel de digitale operationele weerbaarheid in de financiële sector te vergroten door uniforme regels voor ICT-risicobeheer, incidentrapportage, geavanceerd testen en toezicht op derde partij ICT-diensten.
CRA (Cyber Resilience Act, Verordening (EU) 2024/2847)
De CRA wordt getrapt van toepassing vanaf 11 juni 2026 en introduceert cybersecurityvereisten voor producten met digitale elementen. Dit omvat eisen voor ontwerp, ontwikkeling, kwetsbaarhedenbeheer, markttoezicht en uniforme CE-conformiteit en meldplichten bij kwetsbaarheden en incidenten.
Daarnaast spelen ook andere Europese regels een rol, zoals de AVG (GDPR) en de AI-verordening (AI Act), die beide vereisen dat passende technische en organisatorische maatregelen worden getroffen ter bescherming van persoonsgegevens en AI-systemen.