Banken hebben een bijzondere maatschappelijke positie, en daarom een zorgplicht ten opzichte van hun klanten. Deze zorgplicht kan betekenen dat een bank haar particuliere klanten moet informeren of waarschuwen voor bepaalde risico’s van een financieel product. Maar een ondernemer is in beginsel zelf verantwoordelijk voor de gevolgen en de risico’s van zijn deelname aan het financiële verkeer. Het is dan ook onduidelijk hoe ver de zorgplicht van de bank ten opzichte van haar zakelijke klanten strekt. De Hoge Raad heeft onlangs geprobeerd om hier bij zakelijke kredieten meer duidelijkheid over te verschaffen.
De Rabobank en de melkveehouder
In het arrest van 5 september 2025 van de Hoge Raad draaide het om een krediet dat de Rabobank in 2014 had verstrekt aan een melkveehouder voor de uitbreiding van het bedrijf. Kort na de verstrekking van het krediet werden door de overheid productiebeperkende maatregelen ingevoerd, waardoor de uitbreiding niet langer rendabel was. De melkveehouder voert aan dat Rabobank hem vooraf had moeten vertellen over, en waarschuwen voor, het mogelijke nadelige effect van deze maatregelen. Maar de Rabobank vindt dat dit niet hoefde, omdat de melkveehouder een zakelijke partij is en geen consument. Daarnaast meent de Rabobank dat veranderende wetgeving een ondernemersrisico is.
Wat zegt de Hoge Raad?
De Hoge Raad benadrukt dat de zorgplicht bij zakelijke kredieten beperkt is. Ondernemers zijn geen consumenten, en een lening is meestal geen complex product. Maar toch kan de zorgplicht in bijzondere omstandigheden verder gaan.
In deze zaak vond de Hoge Raad van belang dat de bank, als marktleider op het gebied van agrarische financieringen, wist dat de overheid regelgeving voorbereidde die grote gevolgen kon hebben voor de melkveehouder. Als een ondernemer zich daarvan duidelijk niet bewust is, terwijl de bank die kennis wel heeft, kan een waarschuwingsplicht voor de bank ontstaan. Van banken wordt niet verwacht dat zij alle mogelijke risico’s signaleren of voorspellen, maar wel dat zij een duidelijk gebrek aan inzicht bij de ondernemer corrigeren.
Kortom: hoever de zorgplicht strekt, hangt af van de omstandigheden van het geval. Factoren die een rol spelen zijn onder meer de deskundigheid en ervaring van de ondernemer, de betrokkenheid van eventuele adviseurs, de kennis van de bank en de concreetheid van het risico. Bij een ervaren ondernemer met externe adviseurs zal de zorgplicht dus naar verwachting minder ver strekken dan bij een onervaren ondernemer zonder adviseurs.
Wat betekent dit voor ondernemers?
Ondernemers zijn nog steeds zelf verantwoordelijk voor het in kaart brengen van risico’s bij het sluiten van een zakelijk krediet. Het is dus verstandig om advies in te winnen en er niet te veel op vertrouwen dat de bank de risico’s wel zal signaleren. Maar als een bank bij het verstrekken van een zakelijk krediet niet op essentiële risico’s wijst, terwijl zij weet dat de ondernemer daarvan niet op de hoogte is (en de bank is dit wel), dan schendt zij mogelijk haar zorgplicht.
De zorgplicht van banken roept in de praktijk regelmatig vragen op. Wilt u hier meer over weten, neem dan gerust contact met ons op.
