Onze advocaten begeleiden overheden bij alle stappen rondom het vestigen van een voorkeursrecht. Wij adviseren over de juiste juridische grondslag, de vereisten voor de voorkeursrechtbeschikking en de processtappen die daarbij horen. Door onze kennis van de wetgeving én de politiek-bestuurlijke realiteit zorgen wij dat het traject juridisch zorgvuldig, praktisch uitvoerbaar en goed gedocumenteerd verloopt.
Op 1 januari 2024 is de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) komen te vervallen. De voorkeursrechten hebben nu een plek binnen de Omgevingswet. Overheden kunnen in een voorkeursrechtbeschikking besluiten om een voorkeursrecht te vestigen. Een zorgvuldige motivering blijft, net als onder de Wvg, essentieel. De Omgevingswet wijzigt de regeling op enkele belangrijke punten, waaronder de bekendmaking en inwerkingtreding. Voorkeursrechten die onder de Wvg zijn gevestigd, blijven onder de Omgevingswet van kracht, tenzij sprake is van overgangsrecht.
De gemeenteraad, provinciale staten of de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties kunnen besluiten om een voorkeursrecht te vestigen. Vooruitlopend op deze vestiging kan het dagelijks bestuur een kortdurend voorkeursrecht vestigen, om te voorkomen dat gronden worden vervreemd voordat het voorkeursrecht wordt gevestigd.
Voor vestiging is een juridische grondslag vereist. Een voorkeursrecht kan niet op iedere willekeurige onroerende zaak worden gevestigd. De onroerende zaak moet deel uitmaken van een locatie waaraan een nieuwe, (niet-agrarische) functie is toegedacht of toegedeeld. Als die functie nog niet is vastgelegd in een omgevingsplan, omgevingsvisie of omgevingsprogramma, kan deze worden toegedacht in de voorkeursrechtbeschikking. Twijfelt u over de juiste grondslag of de mate van concretisering? Wij denken graag met u mee.
Hoewel overheden een ruime beleidsvrijheid hebben bij het vestigen van een voorkeursrecht, moet altijd een zorgvuldige belangenafweging plaatsvinden. De wet stelt bovendien diverse harde eisen aan de voorkeursrechtbeschikking, zoals de gegevens die moeten worden opgenomen, de grondtekening en de wijze van bekendmaking. Voor de inschrijving geldt een fatale termijn.
Het vestigen van een voorkeursrecht is een complex juridisch traject waarin zorgvuldigheid en expertise het verschil maken. Overheden moeten niet alleen aan alle wettelijke eisen voldoen, maar ook zorgen dat het proces soepel en zonder vertraging verloopt. Wij ondersteunen bij het opstellen van de benodigde stukken en begeleiden het traject van begin tot eind. Daarbij houden wij rekening met de politiek-bestuurlijke context waarin u opereert.
Wanneer een voorkeursrecht is gevestigd en de gronden worden aangeboden, ondersteunen wij u ook in deze fase. Binnen zes weken moet een beginselbesluit worden genomen. Daarna kunnen onderhandelingen plaatsvinden. Indien nodig kan de rechter worden verzocht de prijs bij beschikking vast te stellen. In deze fase is het van groot belang een specialist te betrekken die de procedure beheerst en uw positie versterkt.
Het team Voorkeursrechten bestaat uit circa tien advocaten en specialisten. Wij bieden zorgvuldig juridisch advies en begeleiding en hebben de afgelopen jaren talloze gemeenten succesvol ondersteund bij het vestigen en effectueren van voorkeursrechten. Onze specialisten hebben ruime ervaring met het adviseren en procederen over alle aspecten van voorkeursrechten en verzorgen regelmatig cursussen en trainingen over voorkeursrechten. Daarnaast publiceren zij regelmatig over actualiteiten en praktijkvoorbeelden.
Wij ondersteunen overheden bij alle stappen van het proces. U kunt bij ons terecht voor onder meer:
Bent u als overheid in het uiterste geval bereid om gronden te onteigenen? Ook dan bent u bij Nysingh aan het juiste adres. Wij zijn dé onteigeningsspecialist.
Heeft u vragen? Neem dan gerust contact met ons op. Onze voorkeursrecht advocaten staan voor u klaar. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek.
De Wet versterking regie volkshuisvesting is bedoeld om gemeenten, provincies en het Rijk beter in staat te stellen regie te voeren op de volkshuisvesting, waaronder de woningbouwopgave.
In het licht van de energietransitie vestigde de gemeente Vught een voorkeursrecht op percelen in maar liefst vijf zoekgebieden voor wind- en zonneparken.
Defensie heeft ruimte nodig om de krijgsmacht te kunnen uitbreiden. Om die ruimte te bemachtigen heeft de Staat op 23 mei 2025 een voorkeursrecht gevestigd op 450 (met name agrarische) percelen in Nederland.
