Mijn naam is Carola van Andel. Ik ben gespecialiseerd in burgerlijk procesrecht, goederenrecht, digitale transitie, energie en duurzaamheid, grondbeleid en gebiedsontwikkeling, met als specialisatie grondzaken, onteigening en nadeelcompensatie. In mijn dagelijkse praktijk houd ik mij veel bezig met de implicaties van het Didam-arrest en met adviseren over anterieure overeenkomsten en kostenverhaal. Mijn focus ligt op het overheidsprivaatrecht, met een gedegen kennis van het bestuursrecht. Op dat snijvlak werk ik voornamelijk voor overheden, vaak in grote projecten waarbij verschillende organisaties samenwerken en vertrouwdheid met de Omgevingswet vereist is.
Zo was ik onder meer verantwoordelijk voor de onteigeningsprocedures voor Ruimte voor de Rivier (Rijkswaterstaat). Door dit project is Nederland veiliger geworden. En daar ben ik best trots op.
Ook ben ik gespecialiseerd in het privacyrecht en de AVG. Privacy en gegevensverwerking bij overheden hebben daarbij mijn speciale aandacht. Naast advies geef ik regelmatig (incompany) cursussen over de AVG en compliance.
Ik ben een gedreven, betrokken en creatieve advocaat. Ik bijt mij graag vast in ogenschijnlijk complexe situaties, om vervolgens concrete en solide oplossingen te bieden.
Als enthousiast blogger deel ik op het Onteigeningsblog van Nysingh regelmatig nieuws, inzichten en kennis over grondverwerving en onteigening.
Bel of mail mij gerust.
Nevenfuncties
Op 4 februari 2026 (ECLI:NL:RVS:2026:629) heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraak gedaan over een onteigeningsbeschikking van de gemeente Moerdijk.
Bij onteigening speelt het eliminatiebeginsel een belangrijke rol bij het vaststellen van de waarde van gronden. Twee recente uitspraken illustreren hoe groot het verschil kan zijn tussen het wel of niet slagen van een beroep op dit beginsel.
De rechtbank Gelderland heeft in een recent gepubliceerd vonnis (ECLI:NL:RBGEL:2025:10505) geoordeeld dat de gemeente op grond van de Didam-jurisprudentie niet gehouden is de mogelijkheid van onteigening te onderzoeken voordat zij tot de voorgenomen transactie kan overgaan.
Gemeenten zetten regelmatig ICT-systemen in om het sociaal domein efficiënter te organiseren. Denk aan systemen voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Jeugdwet of Participatiewet, waarin persoonsgegevens van inwoners worden verwerkt.
Recent wees de rechtbank Zeeland‑West‑Brabant een interessante uitspraak over onteigening onder de Omgevingswet (ECLI:NL:RBZWB:2025:6581), de tweede bekrachtigingsuitspraak.
Op 30 oktober was het weer zo ver: onze jaarlijkse najaarsbijeenkomst Actualiteiten Grondverwerving!
In het licht van de energietransitie vestigde de gemeente Vught een voorkeursrecht op percelen in maar liefst vijf zoekgebieden voor wind- en zonneparken.
Waterschap De Dommel gebruikte herhaaldelijk zonder toestemming het perceel van een grondeigenaar voor slootonderhoud, ondanks een eerdere toezegging dit niet meer te doen. De eigenaar startte daarop een rechtszaak.
Op 3 juli heeft de Tweede Kamer de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) aangenomen. Nederland kampt met een groot woningtekort. Om deze uitdaging beter aan te pakken, treedt naar verwachting op 1 juni 2026 de Wet versterking regie volkshuisvesting in werking.
De afgelopen jaren hebben veel gemeenten een meer passief (of situationeel) gemeentelijk grondbeleid toegepast.
Overheden kopen steeds vaker recreatieterreinen of campings aan met de bedoeling deze te herontwikkelen.
In het huidige digitale tijdperk beschikken organisaties over steeds meer persoonsgegevens.
Op 11 april 2025 heeft de Hoge Raad zich uitgesproken over de vraag of de burgerlijke rechter bevoegd is om een bevel te geven tot het intrekken van een beroep dat bij de bestuursrechter is ingesteld.
De overheid kan in twee gedaanten optreden. Zij is enerzijds rechtspersoon in het vermogensrecht en anderzijds een publiekrechtelijk rechtssubject.
Op 10 oktober vond onze jaarlijkse najaarscursus ‘Actualiteiten Grondverwerving’ plaats.
In de maanden mei, juni, juli en augustus zijn twee Koninklijke Besluiten gepubliceerd:
In een uitspraak van 29 mei jl. heeft de rechtbank Den Haag geoordeeld dat de gemeente Den Haag woonwagenbewoners discrimineert op basis van ras.
Op 28 juni 2024 oordeelde de Rechtbank Gelderland dat de registratieplicht voor straatsekswerkers in Nijmegen onrechtmatig is.
Op Liander rust de inspanningsverplichting om de aangevraagde aansluitingen binnen een zo snel als redelijkerwijs mogelijke termijn te realiseren.
Vanaf 1 januari 2025 treedt de Wet vereenvoudiging en modernisering bewijsrecht in werking.
In oktober, november en december 2023 zijn 3 KB’s gepubliceerd. Zienswijzen zagen onder meer op minnelijk overleg en zelfrealisatie.
Projecten lopen vertraging op door problemen bij netbeheerder.
Gemeenten kunnen AI en algoritmen toepassen voor meer efficiëntie en betere dienstverlening.
Beroep op boete opgelegd voor verwerking persoonsgegevens zonder grondslag gegrond
In selectieprocedure Didam-arrest aansluiten bij regels van het aanbestedingsrecht
De Europese Commissie keurt uitkoopregelingen ‘Lbv’ en ‘Lbv-plus’ voor Nederlandse boeren goed, maar zijn deze regelingen wel zo aantrekkelijk?
Sportbestemming elimineren of niet? In een uitspraak van de Afdeling aandacht voor eliminatie inbrengwaarden en de peildatum bij een exploitatieplan.
Een schaars Koninklijk Besluit waarin de Kroon de verzochte onteigening afwijst vanwege gebrek aan urgentie.
College van B&W mag elektronische weg niet afsluiten voor specifiek individu
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) intensiveert toezicht op gemeente Eindhoven
Hoe ver strekt het recht van inzage?
Uitgangspunt is onafhankelijke en deskundige taxatie.
14 Koninklijke besluiten voornamelijk Titel IV onteigeningen.
De Autoriteit Persoonsgegevens publiceert tips.
Nieuwe onteigeningsprocedure en de verwachte doorlooptijden.
Bestaat er geen anterieure overeenkomst dan komt de publiekrechtelijke regeling in beeld.
De Hoge Raad heeft zich recent in een interessant arrest uitgelaten over de vraag...
Het bestemmingsplan staat de bouw van een appartementencomplex niet toe.
Een wat onderbelichte figuur in de Omgevingswet is de modernisering locatie. Onterecht, volgens Carola van Andel.
Besluit tot aanwijzing van onroerende zaken ter onteigening in de gemeenten Oosterhout en Geertruidenberg.
Carola en Marlotte schreven een artikel over de inzet van het onteigeningsinstrument door de overheid om een einde te maken aan de stikstofcrisis.
De consultatieversie van nieuwe guidelines is gepubliceerd.
De Belastingdienst heeft bij drie (soorten) verwerkingen in strijd gehandeld met de AVG.
Gevolgen niet of te late melding werkzaamheden kabelaanleg bij particuliere grondeigenaren.
Meer weten over privacy bij smart city toepassingen?
Organisaties mogen vanaf 27 september 2021 de oude SCC’s niet meer gebruiken voor ...
Wanneer is de werkgever verplicht tot het uitvoeren van een DPIA?
Intrekking privaatrechtelijke toestemming, maar publiekrechtelijke ontheffing blijft van kracht.
Ook in jeugdhulpdossiers willen ouders hun kinderen een “schone lei” geven.
Wat heeft de AVG ons de afgelopen tijd gebracht?
Mogelijkheid om boetes op te leggen aan gemeentes niet alleen theoretisch.
Uitoefening van inzagerechten ingewikkeld?
Weigeringsgrond per document beoordelen bij WOB-verzoeken.
De kostenverdelingssystematiek voor de levering van warmte wordt nu geregeld via het huurrecht.
De netbeheerder is op grond van art. 23 lid 1 Elektriciteitswet verplicht te zorgen voor aansluiting
Is aansprakelijkheid op grond van onrechtmatige daad aan de orde?
Twee Koninklijke besluiten in februari 2021.
Is een verwerkingsverantwoordelijke vrij om een verwerker in te schakelen?
Wat zijn de gevolgen na niet tijdig beslissen op een WOB-verzoek?
Artikel 8.21 van het Ontwerpbesluit wijst de categorieën aan waarbinnen een financiële bijdrage ...
Koninklijk besluit november 2020.
Hoe beoordeelt de Kroon de mogelijkheden van zelfrealisatie natuur? Welk effect heeft de coronacrisis op de administratieve procedure?
De Wgs: een juridische basis voor samenwerkingsverbanden van publieke en private organisaties.
Portretrecht, verwerking van persoonsgegevens en de meldingsplicht in het privacyrecht.
Uitspraak over inzagerecht en andere AVG-verzoeken.
Valt het verleggen van oudere kruisende leidingen onder het normaal maatschappelijk risico of moet altijd een deel van de kosten worden vergoed?
Uniformiteit nadeelcompensatieregelingen een landelijk beleid?
Over onder meer inzage taxatierapport, aankoop van volledige onroerende zaak.
Verstrekken taxatierapport in minnelijk overleg verplicht? Lees er meer over.
Sms- en WhatsApp-berichten worden gekwalificeerd als een "document" onder art.1:a:Wob.
Wetsvoorstel creëert grondslag voor instanties om gegevens over zorgfraude uit te wisselen.
De Hoge Raad stelt in zijn recente arrest van 25 september 2020 (opnieuw) aan de orde hoe...
Bespreking van KB gepubliceerd in september 2020. Maakt een uitvoeringsbelang belanghebbend? En beroep op zelfrealisatie ten behoeve van natuur.
De burgemeester is niet zonder meer bevoegd om cameratoezicht in te stellen.
KB’s gepubliceerd in augustus 2020: voldoende pogingen minnelijk overleg? Is een groep appellanten tegen de inpassingsplannen ook belanghebbende bij het KB?
Wie draagt de kosten voor het verleggen van kabels en leidingen?
Gronings voorbeeld over vergoeding verlegkosten kabels en leidingen op grond van provinciale NKL. Kruisend of ook deels buitenleiding? Hardheidsclausule?
Is privaatrechtelijk kostenverhaal mogelijk bij opzettelijk onjuiste belastingaangiften?
Van 9 juni tot 7 juli 2020 in consultatie.
Kan een gemeente aanspraak maken op overeengekomen exploitatiebijdragen?
Overeenstemming over nieuwe datum inwerkingtreding Omgevingswet.
Moet het college schadevergoeding betalen?
Lees meer over Smart Cities!
Verslag debat Eerste Kamer Aanvullingswet grondeigendom. Enkele Kamerleden hadden vragen aan minister. 10 maart 2020 is het wetsvoorstel aangenomen.
Onteigening en stikstof worden vaak met elkaar in verband gebracht om uit stikstofcrisis te komen.
De eerste KB’s van 2020 zijn een feit! Ooijen-Wanssum (Limburg) en Noortveer (Voorschoten) over informatie en garanties in minnelijk overleg, “achteruit onderhandelen” en impact natuurontwikkeling op exploitatiemogelijkheden overblijvende.
De belangrijkste onderwerpen van de cursus zetten we hieronder voor u op een rij.
DPIA is verplicht als gegevensverwerking waarschijnlijk hoog privacyrisico oplevert voor betrokkenen
Het vestigen van een voorkeursrecht op grond van de Wvg is weer helemaal in trek!
Het is van belang dat gemeenten weten hoe om te gaan met gevoelige persoonsgegevens.
Wetsvoorstel Aanvullingswet Grondeigendom Omgevingswet is aangenomen door de Tweede Kamer.
Het advies van de Raad van State is aan de Tweede Kamer gestuurd.
Op 8 oktober 2019 vond het plenaire debat in de Tweede Kamer plaats over de Aanvullingswet Grondeigendom.
Aanpassing van de wet- en regelgeving moet leiden tot een beter juridisch kader.
Privacy voldoende gewaarborgd bij wijziging Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs)?
Geen nader materieel belang bij nietigverklaring Wvg noodzakelijk.
Wat was er aan de hand?
Welke haken en ogen zitten er aan het gebruik van whatsapp in het onderwijs?
Wetsvoorstel Aanvullingswet grondeigendom
De Omgevingswet en de vier AMvB’s zijn inmiddels gepubliceerd in het Staatsblad.
1 april! Maar de grap heeft zelfs het ministerie bereikt, dus mogelijk neemt de Minister enkele gewenste aanpassingen vanuit de onteigeningspraktijk alsnog ter harte.
Begroting door gemeenteraad van inbrengwaarden.
In het Aanvullingsbesluit grondeigendom Omgevingswet staan bepalingen opgenomen over de voorkeursrecht- (Wvg) en de onteigeningsbeschikking.
Volgens reclamanten heeft de verzoeker om onteigening onvoldoende inzicht verschaft in de voorgenomen wijze van planuitvoering.
Welke gegevens gelden bij de vaststelling van een WOZ-waarde als persoonsgegevens.
De nieuwe omgevingswet krijgt steeds meer vorm.
Uitspraak in hoger beroep inzake misbruik Wbp.
Het wetsvoorstel voor de Aanvullingswet grondeigendom.
Bas ten Kate hield bij de najaarsbijeenkomst van de VOA op 15 november een voordracht getiteld “Zin en onzin over bodembestanddelen”.
Gronduitgifte bij de overheid: openbare procedure verplicht of niet? Bespiegelingen over het beginsel van gelijke behandeling.
Op 18 juli 2018 (ECLI:NL:RBOVE:2018:2496) deed de rechtbank Overijssel uitspraak in een zaak waarin
Grondroerder mag niet uitgaan van door netbeheerder verstrekte informatie, maar heeft de (resultaat)
Bij het houden van meer koeien dan op de peildatum 2 juli 2015 moeten melkveehouders een heffing bet
Hoe handelt de AP met handhavingsverzoeken wegens het niet voldoen aan inzageverzoek op grond van...
Als bij een herverkaveling een gelijke oppervlakte wordt toebedeeld, kunnen kwaliteitsverschillen...
Met onder meer aandacht voor zelfrealisatie, de informatieplicht van de te onteigenen partij en de samenloop tussen een peilbesluit en onteigening.
De AP start met controleren overheidsinstanties. Er is gecontroleerd of zij een Functionaris voor...
Hoe kunt u als overheidsinstantie het beste omgaan met de AVG? En hoe houdt u de invoering ervan wer
Uitspraken over BTW bij onteigening en grondverwerving zijn schaars.Lees meer over de uitspreek...
Onteigening bouwterrein is een met BTW belaste levering. BTW over kosten deskundige en juridische bijstand verrekenbaar en wordt niet vergoed.
welke taxatiemethode voor grondverwerving moet worden gehanteerd ten behoeve van bovenwijkse voorzie
De toezichthouder vraagt aandacht voor de noodzaak van actieve openbaarmaking van persoonsgegevens
Uit twee onderzoeken blijkt dat gemeenten gdwet meer persoonsgegevens van mensen verwerken dan...
Lees over zes Koninklijke Besluiten met aandacht voor een aanstaande herziening bestemmingsplan...
eiser heeft misbruik gemaakt van het recht op inzage in de verwerkte persoonsgegevens ex artikel 35
De onteigening hedwigepolder is onherroepelijk aldus een uitspraak van de Hoge Raad.
Op dinsdag 12 december 2017 presenteerde Rutger Ketting het online seminar ‘Algemene Verordening Geg
Wetsvoorstel dat niet alleen de invoering van de Omgevingswet, maar onder andere ook het hoofdstuk Schade (hoofdstuk 15) regelt in consultatie.
Verslag afsluitende bijeenkomst plaats van het vastgoedprogramma Ruimte voor de Rivier op 13 oktober 2016 op Slot Loevestein.
Op 1 januari 2017 start de uitkoopregeling voor woningen onder hoogspanningsverbindingen. Minister Kamp heeft recent hierover enkele Kamervragen beantwoord.
Onteigening in strijd met eerdere overeenkomsten gemeente door garanties of algemene beginselen behoorlijk bestuur (abbb)?
Opnieuw gedoogplicht op grond van de Belemmeringenwet Privaatrecht voor VarioHippique. De verzochte voorlopige voorziening wordt afgewezen.
Op 1 juli 2016 is het wetsvoorstel “Aanvullingswet Grondeigendom Omgevingswet” gepubliceerd en opengesteld voor consultatie. De consultatie over dit wetsvoorstel loopt tot en met 16 september 2016. Dat betekent dat tot en met die datum kan worden gereageerd. Nysingh zal van deze mogelijkheid gebruik maken en u via dit blog op de hoogte houden. Indien u niet zelf wilt reageren, maar wel input heeft kunt u die sturen naar bas.tenkate@nysingh.nl.
Deze onteigeningsprocedure wordt door de Hoge Raad aangegrepen om meer duidelijkheid te geven over de gevolgen van vervanging van een rechter.
In de praktijk krijgen wij regelmatig vragen over de manier waarop een onteigenende overheid om dient te gaan met de mogelijkheid van bodemverontreiniging. Dit aspect stond tevens ter discussie in de zaak over de Groenblauwe Slinger (Hoge Raad 15 januari 2016, ECLI:NL:HR:2016:66, BBL/X). Het zou haast ten onder gaan in al het eliminatiegeweld, maar is desalniettemin […]
In dit arrest van 27 november 2015 (ECLI:NL:HR:2015:3422) is een punt beslecht dat de onteigeningspraktijk al enige tijd bezig houdt: de positie van de hypotheekhouder in de administratieve onteigeningsprocedure. De Hoge Raad oordeelt dat de hypotheekhouder niet aan te merken is als een belanghebbende aan wie op de voet van art. 78 lid 2 Ow in […]
ECLI:NL:RVS:2015:2894 en ECLI:NL:RVS:2015:2895 Op 16 september 2015 heeft de Afdeling bestuursrechtspreek van de Raad van State (hierna: de Afdeling) uitspraak gedaan in twee gedoogplichtprocedures. In beide kwesties ging het om een door het college van dijkgraaf en heemraden van Waterschap Vallei en Veluwe (hierna: het college) opgelegde gedoogplicht in verband met de uitvoering van het […]
Voor 2025 staat de agenda overheid klaar met webinars, cursussen en events.
Per 1 januari 2024 treedt Carola van Andel toe als compagnon van Nysingh.
Carola van Andel en Bram Mulder ten Kate vertellen over MVO bij Nysingh.
De samenwerking tussen Nysingh het Oranje Fonds wordt in 2021 gecontinueerd.
De overheid gaat mogelijk het onteigeningsinstrument inzetten om uit de stikstofcrisis te komen. Dergelijke berichtgeving roept veel weerstand op.
Moderniseringslocatie in de Omgevingswet: een instrument om (binnenstedelijke) herontwikkeling voor bijvoorbeeld woningbouw af te dwingen.
Een interview met Carola van Andel en Bas ten Kate.
Een interview met Carola van Andel
De meeste onderwijsorganisaties hebben inmiddels een vastgesteld privacybeleid, of zijn dit aan het ontwikkelen.
In deze Kroniek worden de Koninklijke Besluiten tot onteigening over 2016 besproken. De KB’s worden aan de hand van de maatstaven voor beoordeling...
