In eerdere artikelen bespraken wij het wetsvoorstel Wet Homologatie Onderhands Akkoord (WHOA) en het belang van deze wet voor de praktijk. Nu de WHOA op 1 januari 2021 in werking is getreden, informeren we u in een serie artikelen over de mogelijkheden die deze wet biedt. Daarbij belichten wij de WHOA zowel vanuit het perspectief van bedrijven in financieel zwaar weer als vanuit het perspectief van de crediteuren van deze bedrijven.

De WHOA in het kort

De WHOA wordt onderdeel van de Faillissementswet en biedt bedrijven die in financieel zwaar weer verkeren de mogelijkheid om op effectieve wijze te herstructureren. Met de WHOA kunnen zij de rechtbank vragen om een onderhands akkoord met schuldeisers en/of aandeelhouders over de herstructurering van schulden goed te keuren (homologeren). Door deze goedkeuring worden alle betrokken schuldeisers en aandeelhouders aan het akkoord gebonden, ook zij die niet met het akkoord hadden ingestemd. We spreken in het geval dat onder de WHOA een akkoord aan crediteuren wordt aangeboden dan ook wel van een ‘dwangakkoord’. Daarnaast kan de WHOA ingezet worden bij de afwikkeling van een onderneming die geen overlevingskansen meer heeft als daarmee een beter resultaat wordt gehaald dan wanneer de afwikkeling zou plaatsvinden in faillissement.

 

Voor de inwerkingtreding van de WHOA kende het Nederlands recht een dergelijke regeling niet. Mogelijkheden die ons wel ter beschikking stonden bleken weinig effectief. Er bestond dan ook al langere tijd een sterke behoefte aan een regeling als de WHOA en die behoefte is door de huidige coronacrisis alleen maar toegenomen. Als gevolg van de verschillende maatregelen zijn namelijk veel levensvatbare en in de kern gezonde bedrijven in financiële problemen geraakt. Juist voor deze bedrijven kan het aanbieden van een dwangakkoord effectief zijn.

Wie kan er een beroep doen op de WHOA?

De WHOA is een breed toegankelijke regeling, die niet alleen bruikbaar is voor grote bedrijven, maar ook voor het MKB. Daarnaast is de WHOA ook van toepassing op verenigingen en coöperaties. Gelet op het feit dat deze rechtsvormen geen aandeelhouders maar leden hebben, zijn de bepalingen voor aandeelhouders van overeenkomstige toepassing verklaard op de leden van een vereniging of een coöperatie.

 

Niet iedere onderneming met een schuldenlast kan een beroep doen op de WHOA. Een beroep op de WHOA moet gerechtvaardigd zijn. Dat betekent dat, om een akkoord in gang te kunnen zetten, moet zijn voldaan aan onder meer de volgende voorwaarden.

  • De onderneming moet in een toestand verkeren, waarin het redelijkerwijs aannemelijk is dat zij insolvent zal raken.
  • Het doel van het akkoord is (i) het afwenden van een dreigend faillissement of (ii) als er geen overlevingskansen zijn: de afwikkeling van de onderneming.
  • Met een akkoord kan voor crediteuren een beter resultaat worden behaald dan in faillissement.

In veel gevallen zal het initiatief voor en akkoord worden genomen door de ondernemer. Maar ook schuldeisers, aandeelhouders, de ondernemingsraad of de personeelsvertegenwoordiging kunnen het initiatief tot een akkoord nemen. Zij kunnen de rechter vragen om de aanwijzing van een herstructureringsdeskundige, die vervolgens een akkoord voorbereidt en aan de betrokken schuldeisers en aandeelhouders voorlegt. U leest er meer over in deel II ‘De herstructureringsdeskundige’.

Voordelen WHOA ten opzichte van een faillissement

In veel publicaties over de WHOA wordt ingezoomd op de voordelen die een dwangakkoord biedt voor de noodlijdende onderneming, haar werknemers en de maatschappij. Maar ook voor crediteuren zal een akkoord onder de WHOA te verkiezen zijn boven een faillissement. Uit onderzoek naar de toepassing van een soortgelijke Amerikaanse procedure (Chapter 11-procedure) blijkt dat concurrente schuldeisers bij een dwangakkoord gemiddeld 52 procent van hun vordering ontvangen. Bij een faillissement ontvangen concurrente schuldeisers daarentegen slechts zelden een uitkering. De verwachting is dan ook dat de WHOA de positie van concurrente crediteuren fors zal versterken waardoor de kans op een uitkering zal verbeteren.

Lees ook: